රෑ පන්දම් නිවුණාට පෙරහැර ඉවර නැහැ – මහනුවර ඇසළ පෙරහැරේ අවසන් කතාව ලියන දහවල් පෙරහැර
අවසන් මහා රන්දෝලි පෙරහැර මහනුවර වීදිවලින් ගෙවදී.
කොප්පරා පන්දම් එකින් එක නිවී යයි. බෙර හඬ මඳ වෙයි. දහස් ගණනක් ජනතාව නගරයෙන් පිටව යන්න පටන් ගනී.
බොහෝ දෙනා සිතන්නේ,
“දැන් මේ අවුරුද්දේ පෙරහැර ඉවරයි.”
නමුත් ඇත්තටම කන්ද උඩරට ඇසළ පෙරහැර මහා මංගල්යයේ කතාව එතැනින් අවසන් වෙන්නේ නැහැ.
රෑ පුරා දුටු මහා රන්දෝලියෙන් පසු, අලුයම සිදුවන පෞරාණික දිය කැපීමේ චාරිත්රයත්, ඉන් අනතුරුව මහනුවර වීදිවල ගමන් කරන දහවල් පෙරහැරත් සමඟයි දින ගණනාවක් පුරා පැවති මේ මහා සංස්කෘතික පූජෝපහාරය සමාප්තියට ළඟා වන්නේ.
2026 වසරේ දහවල් පෙරහැර පැවැත්වෙන්නේ අගෝස්තු 28 වැනිදායි.
එහෙනම් දහවල් පෙරහැර මෙතරම් විශේෂ ඇයි?
එය ආරම්භ වෙන්නේ කොහොමද?
දිය කැපීම කියන්නේ මොකක්ද?
අවසානයේ මුළු ඇසළ පෙරහැර මහා මංගල්යය නිමාවට පත්වන්නේ කොහොමද?
අපි ඒ කතාව මුල සිටම බලමු.
මේ මහා ගමන ආරම්භ වුණේ මහනුවරින් නෙමෙයි
2026 කන්ද උඩරට ඇසළ පෙරහැරේ කතාවේ ආරම්භය Mawanella Api අපටත් විශේෂයෙන් වැදගත්.
ඒ, පෙරහැර මංගල්යයේ ආරම්භක චාරිත්රය වන කප් කැපීම අලුත්නුවරදී සිදු වීම නිසාය.
2026 අගෝස්තු 12 වැනිදා අලුයම යෙදුණු සුබ මොහොතින් ඓතිහාසික අලුත්නුවරදී කප් කැපීමේ චාරිත්රය සිදු කෙරිණි.
එම කප පසුව අලුත්නුවර ශ්රී දැඩිමුණ්ඩ දේවාලයට වැඩම කරවා අදාළ චාරිත්ර ඉටු කිරීමෙන් අනතුරුව මහනුවරට ගෙන යන ලදී.
ඉන්පසු නාථ, විෂ්ණු, කතරගම සහ පත්තිනි යන සිව්මහා දේවාල වෙත කප බෙදා දී, අගෝස්තු 13 වැනිදා කප් සිටුවීමේ පෞරාණික චාරිත්රය සිදු විය.
ඒ සමඟ 2026 ඇසළ පෙරහැර මහා මංගල්යයේ චාරිත්රානුකූල ගමන ආරම්භ විය.
අභ්යන්තර පෙරහැරෙන් මහනුවර වීදි දක්වා
කප් සිටුවීමෙන් පසු දේවාල අභ්යන්තර පෙරහැර දින පහක් පැවැත්වේ.
ඉන් අනතුරුවයි මහනුවර වීදිවල ජනතාවට දැකගත හැකි ප්රධාන පෙරහැර මාලාව ආරම්භ වන්නේ.
2026 වසරේ කුඹල් පෙරහැර පහ අගෝස්තු 18 සිට 22 දක්වා පැවැත්විණි.
ඉන්පසු රන්දෝලි පෙරහැර පහ අගෝස්තු 23 සිට 27 දක්වා පැවැත්වෙන අතර, එහි උච්චතම අවස්ථාව වන අවසන් මහා රන්දෝලි පෙරහැර අගෝස්තු 27 වැනිදා රාත්රී 6.43ට පිටත්වීමට නියමිතය.
නමුත් එය වාර්ෂික ඇසළ පෙරහැර මංගල්යයේ අවසන් චාරිත්රය නොවේ.
මහා රන්දෝලියෙන් පසු සිදුවන්නේ මොකක්ද?
අවසන් මහා රන්දෝලි පෙරහැර වීදි සංචාරය කිරීමෙන් පසු පෙරහැර සම්ප්රදාය තවත් වැදගත් අදියරකට පිවිසෙයි.
පෞරාණික සම්ප්රදාය අනුව සධාතුක පෙරහැර කරඬු වහන්සේ අස්ගිරි ගෙඩිගේ විහාරයේ තැන්පත් කිරීම සිදු කෙරේ.
මේ අතර නාථ, විෂ්ණු, කතරගම සහ පත්තිනි යන සිව්මහා දේවාලවල පෙරහැර ගැටඹේ දියකපනා තොට වෙත ගමන් කරයි.
එතැනදී තමයි ඇසළ පෙරහැරේ තවත් පැරණි චාරිත්රයක් වන දිය කැපීම සිදු වන්නේ.
2026 වසරේ දිය කැපීමේ චාරිත්රය අගෝස්තු 28 අලුයම 1.28ට පැවැත්වීමට නියමිතය.
“දිය කැපීම” කියන්නේ මොකක්ද?
දිය කැපීම යනු සිව්මහා දේවාල සම්ප්රදාය සමඟ පරම්පරා ගණනාවක් පුරා පැවත එන චාරිත්රයකි.
අවසන් රන්දෝලි පෙරහැරෙන් පසු සිව්මහා දේවාල පෙරහැර ගැටඹේ මහවැලි ගඟ ආශ්රිත දියකපනා තොට වෙත ගොස් අදාළ පෞරාණික චාරිත්ර ඉටු කරයි.
බොහෝ දෙනා මහනුවර රාත්රී පෙරහැර නරඹා ආපසු ගියත්, අලුයම සිදුවන මේ චාරිත්රය ඇසළ පෙරහැරේ සම්පූර්ණ සම්ප්රදාය තේරුම් ගැනීමට ඉතා වැදගත් කොටසකි.
එතැනින් පසුවයි පෙරහැර මහා මංගල්යයේ අවසාන වීදි සංචාරය වන දහවල් පෙරහැරට අවස්ථාව උදා වන්නේ.
2026 දහවල් පෙරහැර කීයටද?
2026 මහනුවර ඇසළ පෙරහැරේ දහවල් පෙරහැර අගෝස්තු 28 වැනි සිකුරාදා පස්වරු 2.18ට ආරම්භ වීමට නියමිතය.
මෙය මේ වසරේ ඇසළ පෙරහැර මහා මංගල්යයේ අවසාන වීදි පෙරහැරයි.
රාත්රී පෙරහැරට වඩා දහවල් පෙරහැරට වෙනස්ම පෙනුමක් තිබෙනවා.
රාත්රියේ කොප්පරා පන්දම් එළියෙන් දකින නර්තන ශිල්පීන්ගේ ඇඳුම්, සාම්ප්රදායික ආභරණ, හස්ති වස්ත්ර සහ විවිධ පෙරහැර අංග දහවල් ස්වභාවික ආලෝකයෙන් වඩාත් පැහැදිලිව දැකගන්න පුළුවන්.
නමුත් දහවල් පෙරහැරේ සැබෑ වැදගත්කම තියෙන්නේ එහි අලංකාරයට පමණක් නොවේ.
දින ගණනාවක් පුරා සිදු කළ ඇසළ පෙරහැර මහා මංගල්යයේ චාරිත්රානුකූල සමාප්තිය එය නියෝජනය කරනවා.
දහවල් පෙරහැර ආරම්භ වෙන්නේ කොහෙන්ද?
පෞරාණික සම්ප්රදාය සහ පසුගිය වසරවල ශ්රී දළදා මාලිගාවේ නිල සමාප්ති වාර්තා අනුව, දහවල් පෙරහැරේ සධාතුක පෙරහැර කරඬු වහන්සේ වැඩමවන පෙරහැර අස්ගිරි ගෙඩිගේ විහාරයෙන් පිටත්ව මහනුවර වීදි සංචාරය කරයි.
දිය කැපීමේ චාරිත්රය ඉටු කළ සිව්මහා දේවාල පෙරහැරද නැවත පෙරහැර මංගල්යයේ අවසාන අදියරට එක්වේ.
එතැනින් පසුව මහනුවර නගරය තවත් වරක් නර්තන, වාදන, හස්ති පිරිවර සහ පාරම්පරික පෙරහැර අංගවලින් පිරී යයි.
මේ වතාවේ පන්දම් එළිය යට නොවෙයි.
දහවල් හිරු එළිය යට.
රාත්රී පෙරහැරට නොපෙනෙන ලස්සනක් දහවල් පෙරහැරේ තියෙනවා
රාත්රී රන්දෝලි පෙරහැරේ ආකර්ෂණය තීරණය කරන්නේ පන්දම් එළිය, රාත්රියේ අඳුර සහ විචිත්ර ආලෝකයයි.
දහවල් පෙරහැරේ අත්දැකීම වෙනස්.
නර්තන ශිල්පියෙකුගේ ඇඳුමේ කුඩා රටාවක් පවා දැකගන්න පුළුවන්.
හස්ති වස්ත්රවල සැරසිලි වඩාත් පැහැදිලිව පෙනෙනවා.
නිලමේවරුන්ගේ පාරම්පරික ඇඳුම්, වාදන භාණ්ඩ සහ විවිධ කලා කණ්ඩායම්වල විශේෂතා දහවල් ආලෝකයෙන් වෙනස්ම ආකාරයකින් දැකගත හැකියි.
ඒ නිසා රාත්රී පෙරහැර කිහිපයක් දැක ඇති කෙනෙකුට වුණත් දහවල් පෙරහැර වෙනම අත්දැකීමක්.
අවසානයේ පෙරහැර නිම වෙන්නේ කොහොමද?
මෙය තමයි බොහෝ දෙනා නොදන්නා ලස්සනම කොටස.
පසුගිය වසරවල නිල සම්ප්රදායික ක්රමය අනුව දහවල් පෙරහැර මහනුවර වීදි සංචාරය කිරීමෙන් පසු සධාතුක පෙරහැර කරඬු වහන්සේ නැවත ශ්රී දළදා මාලිගාවට වැඩම කරවීම සිදු කෙරේ.
ඒ සමඟ දින ගණනාවක් පුරා පැවැති මහා පෙරහැර මංගල්යයේ සමාප්තිය සනිටුහන් වේ.
එය සරලව නර්තන කණ්ඩායම් නතර වී, අලි ඇතුන් පිටත්ව ගොස්, ජනතාව ගෙදර යන මොහොතක් පමණක් නොවේ.
පුරාණ සිරිත් අනුව ආරම්භ කළ පූජෝපහාරයක්, එම සිරිත් අනුවම ගෞරවාන්විතව අවසන් කරන මොහොතයි.
පෙරහැර සංදේශය – අදටත් ජීවත්වන පැරණි රාජකීය සම්ප්රදායක්
පෙරහැර සමාප්තියට සම්බන්ධ තවත් වැදගත් චාරිත්රයක් වන්නේ පෙරහැර සංදේශය රාජ්ය නායකයා වෙත පිළිගැන්වීමයි.
පෙරහැර මංගල්යය සාර්ථකව පවත්වා අවසන් කළ බව සනිටුහන් කරන මේ සම්ප්රදාය කන්ද උඩරට රාජධානියේ පැරණි චාරිත්රවල මතකය අද දක්වා රැගෙන එන අංගයකි.
අද රජෙක් නැති වුණත්, සියවස් ගණනකට පෙර පැවති සම්ප්රදායේ සංකේතය නූතන රාජ්ය ක්රමය තුළත් ඉදිරියට ගෙන යනු ලැබේ.
ආරම්භය අලුත්නුවරින් – සමාප්තිය මහනුවරින්
Mawanella Api පාඨකයන්ට මේ කතාවේ ඇති ලස්සනම සම්බන්ධය මෙයයි.
2026 ඇසළ පෙරහැරේ ආරම්භක කප් කැපීම සිදු වූයේ අලුත්නුවරදීය.
එතැනින් ගෙනගිය කප මහනුවර සිව්මහා දේවාල වෙත බෙදා දීමෙන් ආරම්භ වූ මහා චාරිත්රානුකූල ගමන, කුඹල් පෙරහැර, රන්දෝලි පෙරහැර, මහා රන්දෝලිය සහ දිය කැපීම පසුකර අවසානයේ දහවල් පෙරහැරෙන් මහනුවරදී සමාප්තියට පැමිණේ.
ඒ නිසා මේ මහා සංස්කෘතික කතාව මහනුවරට පමණක් අයිති කතාවක් ලෙස අපට බලන්න බැහැ.
එහි ආරම්භක පරිච්ඡේදයක අපේ අලුත්නුවරත් තිබෙනවා.
ඒ අපේ ප්රදේශයටත් ගෞරවයෙන් සිහිපත් කළ හැකි ඉතිහාස සම්බන්ධතාවයක්.
රෑ පන්දම් නිවුණත් උරුමය නිවෙන්නේ නැහැ
අවසන් මහා රන්දෝලි පෙරහැරේ අවසන් කොප්පරා පන්දම නිවී ගියාම පෙරහැර ඉවරයි කියලා අපි හිතනවා.
නමුත් ඇසළ පෙරහැරේ සැබෑ සමාප්තිය තේරුම් ගන්න නම් පසුදා අලුයම සිදුවන දිය කැපීමත්, දහවල් මහනුවර වීදි සංචාරය කරන අවසාන පෙරහැරත් දැනගන්න ඕනෑ.
කප් කැපීමෙන් ආරම්භ වූ ගමනක්.
කප් සිටුවීමෙන් ඉදිරියට ගිය ගමනක්.
කුඹල් පෙරහැර පහක්.
රන්දෝලි පෙරහැර පහක්.
අවසන් මහා රන්දෝලිය.
දිය කැපීම.
අවසානයේ දහවල් පෙරහැර.
මේ සියල්ල එකට එක්වුණාමයි කන්ද උඩරට ඇසළ පෙරහැර මහා මංගල්යයේ සම්පූර්ණ කතාව ලියවෙන්නේ.
2026 අගෝස්තු 28 දින මහනුවර දහවල් පෙරහැර නරඹන ඔබ, මේ වතාවේ පෙරහැරේ ලස්සන විතරක් බලන්න එපා.
ඒ පිටුපස තිබෙන සියවස් ගණනක සම්ප්රදායත් මතක් කරගන්න.
ඔබ මීට පෙර මහනුවර දහවල් පෙරහැර නරඹලා තියෙනවාද?
රාත්රී පෙරහැරට වඩා ඔබට දහවල් පෙරහැරේ දැනුණු විශේෂත්වය මොකක්ද?
ඔබේ මතකයත් අප සමඟ බෙදාගන්න.
Mawanella Api
අපේ ප්රදේශය • අපේ උරුමය • අපේ කතා
www.mawanellaapi.com
MAWANELLA
